Ontmoet de kaasmarkt

De Goudse Kaasmarkt draait niet alleen om kaas, maar ook om de mensen en dieren die de markt tot leven brengen. Op deze pagina lees je de verhalen van de markt. Van kaasmeisjes en kaasjongens tot de kaasboeren en het paard dat de kazen vervoert, iedereen heeft zijn eigen rol en verhaal.

Ontdek wie zij zijn, wat zij doen en wat de Goudse Kaasmarkt voor hen betekent. Samen vormen zij de gezichten én de verhalen die deze eeuwenoude traditie zo bijzonder maken.

Ik ben kaasmeisje op de Goudse Kaasmarkt
Op donderdagochtend trek ik mijn kleding aan: mijn kanten muts, mijn jurk en mijn schort. Natuurlijk mogen de klompen niet ontbreken. Als ik de Markt oploop en het stadhuis zie, voel ik meteen de spanning van de dag. De eerste bezoekers lopen al rond, nog een beetje zoekend, maar als ze me zien, breekt er meteen een glimlach door. Ik loop tussen de kazen door, maak een praatje en ben er voor de bezoekers. De hele ochtend help ik bij het kaasraden en bij de spelletjes op de Kinderkaasmarkt. Af en toe kom ik langs met stukjes kaas om te proeven, want dat hoort er natuurlijk bij. De camera’s klikken de hele ochtend door. Ik poseer met gezinnen, stelletjes, vriendengroepen en soms hele busladingen tegelijk. Op de achtergrond zie je de kazen, het stadhuis en de Waag. Aan het eind van de ochtend voel ik mijn voeten, maar tevreden weet ik: al die mensen nemen een stukje Goudse Kaasmarkt mee naar huis.

Ik ben kaasjongen op de Goudse Kaasmarkt
Mijn donderdagochtend begint vroeg, als de stad nog stil is. Op de Markt is het leeg, maar wij zijn al in beweging. Samen met de andere kaasjongens zetten we alles klaar, pallets vol kazen krijgen hun plek. Eén van ons staat naast de brik, de ander zit erop. Op een seintje van de boer en de handelaar halen we de kazen op om ze in de Waag te wegen. Grote wielen, stevig in de hand, zo’n twaalf kilo per stuk. Dan gaat het tempo omhoog. De kazen gaan in een strak ritme van hand tot hand. Gooien, vangen, stapelen. En door. Bij de Waag lossen we de brik en stapelen we de kazen op, klaar om gewogen te worden, precies zoals dat vroeger ging. Daarna laden we weer terug en begint het opnieuw. Ronde na ronde. Soms vraagt iemand om een foto en sta ik even stil, met een kaas in mijn handen. Heel even maar, want de volgende ronde wacht al. Aan het eind van de ochtend ben ik moe, maar trots. Want zonder ons blijft het bij kijken. Met ons komt de kaas in beweging.


Ik ben kaasboer op de Goudse Kaasmarkt
Voor mij begint de kaasmarkt in de polder: de koeien, het gras, de melk, de kaasmakerij. Als ik op donderdagochtend met mijn kazen richting de stad ga, neem ik al dat werk en die trots met me mee. Op de Markt sta ik bij mijn kazen. Ik bekijk ze nog eens goed: de kleur, de korst, de vorm. Dan komt de kaashandelaar eraan. We kennen elkaar, we maken een grap, maar we weten allebei dat het nu om de handel gaat. De prijs moet kloppen, voor ons allebei. Dan begint het handjeklap. Mijn hand slaat tegen de zijne en de prijs gaat op en neer. Het publiek vormt een kring om ons heen, ook zij voelen: dit is serieus. Op dit plein wordt gehandeld zoals dat al generaties lang gebeurt. Als we elkaar uiteindelijk stevig in de hand slaan en de koop rond is, voel ik de geschiedenis van Gouda doorklinken in die ene klap.


Ik ben kaasboerin op de Goudse Kaasmarkt
Op donderdagochtend sta ik klaar om het begin van het kaasverhaal te laten zien. Onder mijn gele tent staat alles klaar: een tobbe, een melkbus met melk, een pers en messen om te snijden en te roeren. Als de eerste bezoekers dichterbij komen, begint mijn dag. Ik laat zien wat je aan de melk toevoegt en hoe het gaat klonteren. Eerst vloeibaar, dan dikker. Daarna snijd ik de massa en gaat de wrongel in de vorm, onder de pers. Vragen komen vanzelf. Foto’s ook. Ik vind het mooi om te merken dat mensen daarna anders naar de kazen kijken. Niet alleen een geel wiel, maar werk en geduld. En dan is het moment voorbij. Op de Markt gaat alles door, maar bij mij begint het wachten pas. Het pekelbad en het rijpen gebeuren later, thuis. Daar krijgt de kaas zijn plastic laag en vooral tijd. Tijd die je niet ziet op een foto. Tijd die je niet kunt haasten. Alleen wachten, tot het goed is.


Ik ben kaashandelaar op de Goudse Kaasmarkt
Als ik op donderdagochtend de Markt oploop, kijk ik meteen naar de kazen. Rijen vol goudgele wielen. Ik loop langs de partijen, keur en proef soms een klein stukje. Ik proef met mijn ogen, mijn neus en mijn handen. En pas dan met mijn mond. Bij een kaasboer blijf ik staan. We praten kort. Dan gaat het snel. Handjeklap. Ritme. Bedragen die heen en weer schieten tot we allebei weten: dit is de prijs. Om ons heen staat het publiek, telefoons in de lucht, ogen groot. Ze willen het moment vangen, maar wij moeten de deal maken. Als de koop rond is, is het voor mij niet klaar. Dan begint het volgende deel. De kazen gaan mee, naar mijn kaaspakhuis. Daar krijgen ze tijd. Rust. Lucht. Ik draai ze, ik kijk, ik wacht. Tot ze precies goed zijn.


Ik ben weegmeester van de Goudse Kaasmarkt
Op donderdagochtend sta ik in de Waag, bij de grote weegschaal. Alles om me heen leeft: stemmen op de Markt, voetstappen op de vloer, het schuiven van kazen. Maar hierbinnen is het anders. Hier telt alleen balans. De kaasjongens brengen de wielen binnen. Ik leg de kaas op de schaal en pak mijn gewichten. Oude gewichten, zoals het hoort. Ik schuif ze één voor één bij. Niet te snel. Tot het precies klopt. Zuivere precisie. Mensen kijken mee. Ik hoor ze fluisteren, maar ik blijf bij mijn werk. Ik werk in stilte door. Eén fout en het klopt niet. Met het gewicht dat ik vastleg, weet de handelaar wat hij de boer moet betalen. En dan, tussen de rondes door, krijg ik soms iets bijzonders op mijn weegschaal. Geen kaas. Een kind dat giechelt, een vader die stoer wil doen, een heel gezin dat samen “ook even” wil. Dan wordt de Waag ineens licht, ondanks het gewicht. Ik zet ze neer, ik kijk, ik weeg. Een foto, wat gelach. Maar zodra de volgende kaas binnenkomt, is het voorbij. Dan gaat mijn hand weer naar de gewichten. Mijn ogen naar de schaal. Mijn hoofd naar de precisie. Want in de Waag is één ding heilig: het moet kloppen.


Ik ben het paard van de Goudse Kaasmarkt

Mijn donderdagochtend begint in de stal, als mijn menner me komt halen. Ik voel de borstel over mijn vacht gaan en hoor het klingelen van het tuig. Even later wordt de brik achter me vastgemaakt. Ik snuif de geur van kaas op. Marktdag.

Op de Markt stap ik rustig tussen de mensen door. Ik voel de teugels en hoor het vertrouwde commando van mijn menner. Stilstaan. Door. Links. Rechts. Ik ken het werk.

De kaasjongens laden de brik. Bij de Waag gaat het er weer af. Dan weer erop. Ik voel het gewicht wisselen en blijf in mijn ritme.

Aan het eind van de ochtend ben ik warm en een beetje moe. Het tuig gaat af. Ik krijg stro en wat krachtvoer. En daarna mag ik de wei in. Mijn werk zit erop.